
เครื่องกล้องจุลทรรศน์ฟลูออเรสเซนต์ XRF (Micro-XRF)
X-ray Fluorescence Microscope (Micro-XRF)
Horiba/XGT-9000
เครื่องมือรังสีเอกซ์
บทนำ
เครื่องวิเคราะห์การเรืองของรังสีเอกซ์ ชนิดติดกล้องจุลทรรศน์ (X-ray Fluorescence Microscope: Micr-XRF)เป็นเครื่องวิเคราะห์การเรืองรังสีเอกซ์ชนิดติดกล้องจุลทรรศน์ ที่มีประสิทธิภาพสูงและได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางสำหรับการวิเคราะห์ชนิดของธาตุ (Elemental analysis) และปริมาณของธาตุ (Concentration) ที่เป็นองค์ประกอบในวัสดุ โดยสามารถให้ข้อมูลได้ทั้งในเชิงคุณภาพ (Qualitative) และเชิงปริมาณ (Quantitative) อาศัยหลักการเรืองรังสีเอกซ์ (X-ray fluorescence; XRF) ซึ่งเกิดจากการที่อิเล็กตรอนในชั้นพลังงานด้านในของอะตอม (เช่น K- หรือ L-shell) ถูกกระตุ้นให้หลุดออกไป เมื่ออิเล็กตรอนจากชั้นพลังงานที่สูงกว่ากระโดดลงมาแทนที่ จะเกิดการคายพลังงานออกมาในรูปของรังสีเอกซ์ที่มีพลังงานจำเพาะสำหรับแต่ละธาตุ ทำให้สามารถระบุชนิดของธาตุองค์ประกอบในตัวอย่างได้อย่างแม่นยำ นอกจากนี้ เครื่อง Micro-XRF ยังสามารถวิเคราะห์ตำแหน่งและการกระจายตัวของธาตุบนพื้นผิวตัวอย่างได้ (Elemental mapping) จึงเหมาะสำหรับการศึกษาการกระจายของธาตุหรือโลหะหนักในวัสดุต่าง ๆ เช่น พืช สัตว์ วัสดุดูดซับ ตัวเร่งปฏิกิริยา และวัสดุเชิงหน้าที่อื่น ๆ โดยไม่จำเป็นต้องทำลายตัวอย่าง การศึกษาและวิเคราะห์ชนิดรวมถึงปริมาณของธาตุองค์ประกอบในวัสดุด้วยเทคนิค Micro-XRF ถือเป็นพื้นฐานสำคัญในการสร้างองค์ความรู้และพัฒนาวัสดุขั้นสูงและนวัตกรรมใหม่ ซึ่งสามารถประยุกต์ใช้ได้ในหลากหลายสาขา อาทิ วัสดุศาสตร์ พลังงาน สิ่งแวดล้อม ตัวเร่งปฏิกิริยา อิเล็กทรอนิกส์ และชีววัสดุ
ตัวอย่างการประยุกต์ใช้งาน
1. การศึกษาชนิดและการกระจายตัวของธาตุที่เป็นองค์ประกอบของวัสดุ


2. การศึกษาความหนา (Thickness) ของธาตุองค์ประกอบในวัสดุ

อ้างอิง
- The fertilising potential of manure-based biogas fermentation residues: pelleted vs. liquid digestate # URL: https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2020.e03325
- Plasmopara viticola infection affects mineral elements allocation and distribution in Vitis vinifera leaves # URL: https://doi.org/10.1038/s41598-020-75990-x